Đôi điều về chuyện Đặc khu

Đôi điều mình hiểu về chuyện liên quan đến Đặc khu ở Việt Nam:

1/ Đặc khu kinh tế là gì? 

Đặc khu kinh tế, còn gọi là khu kinh tế tự do có tên gọi Quốc tế là "SPECIAL ECONOMIC ZONE" (SEZ) được thành lập trong một quốc gia nhằm thu hút đầu tư trong và ngoài nước bằng các biện pháp khuyến khích đặc biệt.

2/ Có bao nhiêu đặc khu kinh tế trên thế giới?

Trên giới thế hiện nay có trên 4300 khu kinh tế tự do tại 140 quốc gia.

3/ Ai là người đầu tư vào các đặc khu ở Việt Nam?

Vân Đồn: Các dự án xây dựng cơ sở vật chất hiện tại toàn là các nhà đầu tư Việt Nam tiêu biểu là tập đoàn Sungroup. Có 4 dự án nước ngoài đã đi vào thực hiện gồm Công ty TNHH MTV Dịch vụ du lịch VIT Hạ Long (100% FDI Nga); Công ty TNHH MTV Ngọc trai Phương Đông, (100% FDI Vương quốc Anh);  Công ty TNHH Taiheiyo Shinju Việt Nam, (100% FDI Nhật Bản); Khu du lịch sinh thái Đỉnh Vàng, (Liên doanh Thái Lan góp 20%). Từ tháng 12.2017 tới nay có 16 đoàn nhà đầu tư đến nghiên cứu đầu tư vào Khu Kinh tế Vân Đồn có thể điểm mặt như Tập đoàn Sojitz (Nhật Bản), Tập đoàn Năng lượng Châu Á Thái Bình Dương Singapore; Tập đoàn Senator (Áo) Tập đoàn SOWAREEN,Tập đoàn Dae Kyung Real Eestate Developer và Tập đoàn Chung Woo Technology (Hàn Quốc) ... Còn các tập đoàn, công ty đến từ Trung Quốc có coi nhưng không mặn mà lắm, vì sao phải đầu tư ở Vân Đồn khi kế bên đó Trung Quốc đang có dự án biến đảo Hải Nam thành "siêu đặc khu thế hệ mới"

Bắc Vân Phong: Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Liên Thái Bình Dương (IPP) bày tỏ mong muốn được đầu tư vào Đặc khu kinh tế Bắc Vân Phong nhằm xây dựng nơi đây thành trung tâm thương mại, du lịch của Asian. Liên doanh với IPP để thực hiện dự án này là Tập đoàn KPMG Hàn Quốc. Tuy nhiên tất cả điều đang nằm trên bàn giấy.

Phú Quốc: Gồm 4 công trình lớn đã đi vào xây dựng và chủ đầu tư toàn là doanh nghiệp Việt Nam có thể điểm qua gồm:

- Cảng tàu biển hành khách quốc tế do Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển du lịch Phú Quốc thuộc Tập đoàn Vingroup trực tiếp quản lý điều hành theo hình thức góp vốn BOT.

- Cáp treo, khu nghỉ dưỡng do Công ty cổ phần Tập đoàn Mặt Trời (Sun Group) được thực hiện

- Vườn thú lớn thứ 2 thế giới đang được Tập đoàn Vingroup xúc tiến thực hiện

- Cảng nước sâu Phú Quốc do Tập đoàn dầu khí Việt Nam (PVN) đảm trách

4/ Thế giới có tiền lệ cho thuê đất 99 năm?

Nhiều quốc gia đã cho thuê đất 99 năm như Singapore, Malaysia, Brunei, Campuchia, Sri Lanka, Australia, ... hay ở đặc khu Thâm Quyến (Trung Quốc) thời hạn cho thuê đất còn lên tới 120 năm... Dự thảo Luật đặc khu thời hạn cho thuê đất là 70 năm, trường hợp đặc biệt là 99 năm (đây cũng là lý do của các cuộc biểu tình, đình công người ta "lờ" đi con số 70 năm cứ "đè heo" 99 năm ra mà quất, trong khi trường hợp đặc biệt phải do thủ tướng quyết định, tuy nhiên đã dời vào kỳ họp cuối năm, để xem cuối năm thay đổi ra sao). Hiện tại ở Việt Nam, tại các Khu công nghiệp thời hạn đất thuê đã là 50 năm.

5/ Vân Đồn, Phú Quốc và Vịnh Vân Phong đặc biệt như thế nào?

Vịnh Vân Phong ở vị trí chiến lược đây là một trong những vịnh tự nhiên được đánh giá tốt nhất vùng Đông Á, mở cửa hướng ra Biển Đông, gần ngã ba các tuyến hàng hải, quan trọng nối giữa châu Âu – châu Á; có vị trí tâm điểm toả đến hầu hết các trung tâm kinh tế lớn của khu vực, là điểm hội tụ của các cảng biển khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

Vân Đồn nằm trên đường trung chuyển chiến lược từ khu vực Đông Á xuống Đông Nam Á, ASEAN - Trung Quốc, nằm trong khu vực hợp tác “Hai hành lang, một vành đai” kinh tế Việt - Trung; hành lang kinh tế Nam Ninh - Singapore và khu vực hợp tác liên vùng Vịnh Bắc Bộ mở rộng.

Phú Quốc là hòn đảo lớn nhất Việt Nam với diện tích 563 km2, gần bằng với diện tích Singapore. Phú Quốc nằm ở vị trí trung tâm của các nước Đông Nam Á, chỉ mất khoảng 1 giờ để bay từ Đảo Phú Quốc đến TP.HCM, Phnom Pênh, Băng Cốc, Singapore và Kuala Lumpua.

6/ Tại sao cần xây dựng trạm trung chuyển quốc tế và phát triển đặc khu ở những khu vực này?

Việc xây dựng Cảng trung chuyển quốc tế vịnh Vân Phong giống như việc xây dựng CHỢ ĐẦU MỐI trên biển, với mục tiêu là BÁN SỈ. Với các bạn từng kinh doanh thì biết giá cả sản phẩm phụ thuộc rất nhiều vào chi phí vận chuyển ví dụ như bạn bán hàng online, khi khách đặt hàng ngoài giá vốn bạn phải trả chi phí ship hàng cho shipper, thế nên để có giá sản phẩm tốt nhất ngoài chi phí sản xuất thấp thì phí vận chuyển phải rẻ nhất. Mà trong kinh doanh quốc tế chi phí đường biển chính là chi phí rẻ nhất.

Một lô hàng hóa quốc tế được bán rẻ nhất là chỉ là khi lô hàng này ít nhập cảnh và ít di chuyển bằng đường bộ xuyên quốc gia vì nếu đi qua càng nhiều quốc gia mức phí đường bộ và phí hải quan càng cao.

Ví dụ như cảng trung chuyển quốc tế Singapore cực kỳ tốt về đường biển nhưng về đường bộ phải đi ngang qua Malaysia để nhập vào Singapore khi đấy lô hàng này phải được cộng thêm chi phí đường bộ và phí hải quan. Trong khi đó Việt Nam giáp với Trung Quốc, Campuchia, Lào là những nước thiên về gia công xuất khẩu và Việt Nam cùng những quốc gia này đều là công xưởng của thế giới, thế nên việc xây dựng các đặc khu Vân Phong, Vân Đồn hay Phú quốc đều là những điểm ‘chốt” chiến lược về xuất khẩu. 

Nói nôm na là nhà bạn có mấy cái mặt tiền tốt gần quốc lộ và méo có trạm thu phí, bọn hàng xóm xung quanh nó làm bánh tét, bánh chuối, bánh mía, bánh đậu xanh ... Thay vì trước giờ bọn nó giao hàng đầu này đầu kia với phí vận chuyển cao thì bây giờ bạn cho tụi nó giao hàng tại mặt tiền nhà mình để giảm chi phí vận chuyển, mà vận chuyển càng thấp thì sản phẩm càng rẻ mà càng rẻ thì càng tập trung càng nhiều thằng, mà khi nhà bạn nhiều thằng đến buôn bán thì vị trí càng quan trọng, mà đã là nơi quan trọng thì nhiều thằng muốn "ho" cũng không dám làm càn làm bậy..

Ngoài ra, dự án của Thái Lan thực hiện kênh đào Kra nối liền Vịnh Thái Lan với Ấn Độ Dương, sẽ có tác động lớn đến vận chuyển hàng hải quốc tế. Kênh đào này sẽ mở đường trực tuyến cho tàu viễn dương từ châu Âu qua châu Á, Thái Bình Dương mà không còn phải đi qua eo biển Malacca và Singapore. Cảng Vân Phong sẽ là cảng biển lớn đầu tiên trên tuyến đường này.

7/ Dự án kênh đào Kra và tác động đến Việt Nam

Hiện nay xuất khẩu hàng container từ biển Ấn Độ Dương và các khu vực châu Phi qua các nước phát triển đang phải đi thông qua rất nhiều các hải phận, quan trọng nhất là phải di chuyển xuống cảng Singapore, để từ cảng Singapore xuất đi. Nếu kênh đào Kra xuất hiện (mà thực thế người ta đã làm kế hoạch phát triển nó từ cách đây cả thế kỷ rồi, nhưng vì các thế lực về kinh tế đối chọi nhau nên đến nay vẫn chưa phát triển được), thì người ta sẽ chỉ đi tắt qua Thái Lan chứ ai hơi đâu mà bơi xuồng xuống Singapore rồi đi lên để làm gì và quan trọng hơn như đã nói nếu Kênh đào này xong thì Cảng Vân Phong sẽ là cảng biển lớn đầu tiên trên tuyến đường này. Mọi hàng hóa xuất phát từ Việt Nam sẽ xuất đi trực tiếp ra biển lớn, ra đường thông thương quốc tế, MÀ KHÔNG PHẢI ĐI QUA BẤT KỲ MỘT NƯỚC THỨ 3 NÀO KHÁC qua đó cắt giảm toàn bộ chi phí thuế đường bộ và thuế quan, quá ngon đúng không.

Chốt: 

Tóm lại theo mình nghĩ dù có Luật hay chưa có Luật thì việc xây dựng các đặc khu đã tiến hành, giờ là làm Luật để điều chỉnh các hành vi phát sinh ở đó, mọi người lo ngại về những vị trí thiết yếu của đất nước rơi vào tay các nhà đầu tư Trung Quốc tuy nhiên không ít người Việt ở Đà Nẵng, Hải Phòng lại tiếp tay cho người Trung Quốc thâu tóm bất động sản. Thế nên thay vì sợ hãi họ hãy tìm cách "kiếm tiền" từ họ và "đừng tiếp tay" cho họ hại đồng bào mình, cho đất nước mình. Cả thế giới đang tìm cách làm ăn với Trung Quốc mà mình lại ra đạo luật "Thằng nào thuê cũng được nhưng méo cho thằng Tàu thuê là được" thì chẳng khác nào kêu gọi nó Ngưng hợp tác làm ăn kinh doanh với mình. Ở Việt Nam các công ty, nhà đầu tư Trung Quốc đứng thứ 6/84 Quốc gia đầu tư vào Việt Nam, Trung Quốc là thị trường nông sản đứng hàng đầu với đầu đủ các phân khúc khách hàng, thế nên có ghét các nhà chính trị của họ cũng đừng nên đập đổ nồi cơm của mình mà đa phần các công ty thuê lượng lớn công nhân đều là các công ty của Đài Loan mà Đài Loan thì ghét Trung Quốc như chó với mèo, thế nên ghét đúng người, thể hiện đúng nơi, đúng lúc đừng vì một phút nông nổi mà hỏng chuyện lớn.

Nước ta vốn có địa thế thuộc dạng "địa chính trị" kiểu như là một cô gái "ngon" có nhiều trai theo đuổi nhưng lại ở gần nhà bà thiếm giàu có nhưng xấu tính, chuyện này chúng ta mãi mãi chẳng thể thay đổi được, thay vì sợ hãi và tâm lý bài Trung Quốc thì hãy nghĩ cách làm cho đất nước mình giàu lên, chỉ có giàu có thì đất nước mới mạnh cả về tiếng lẫn miếng. Chục năm trước đây có thể nói Việt Nam là điểm đến đẹp về đầu tư nơi nhân công được thuê với giá rẻ mạt với chính sách thu hút đầu tư bất cân xứng (tức là người đầu tư nước ngoài được ưu đãi hơn doanh nghiệp trong nước), tuy nhiên vài năm lại đây khi nguồn nhân công Việt Nam trở nên đắt đỏ, lực lượng lao động phổ thông ngày càng khan hiếm thì yếu tố ổn định về kinh tế chính trị và tự do về thương mại chính là một trong những lý do để lựa chọn.

Việc gì cũng có tính hai mặt của nó, có nhiều chuyện nếu nhìn ở góc độ này sẽ thấy thế này, nhìn ở góc độ khác sẽ thấy nó khác, cuộc sống là lăng kính đa chiều,  bài viết này cũng vậy, mình mong chia sẽ những gì mình đã đọc đã tìm hiểu với mọi người. Tùy vào quan điểm riêng chúng ta có những lập trường khác nhau, tuy nhiên hãy nhớ rằng các nhà đầu tư đến đây để làm ăn, họ thuê chúng ta làm công cho họ, nhưng khách hàng là những người trả tiền cho những sản phẩm chúng ta làm ra. Khi sản xuất ngưng trệ, hàng hóa không lưu thông, khách hàng không nhận được hàng theo hợp đồng ký kết họ sẽ buộc những "ông chủ, bà chủ" phải bồi thường. Khi đấy người chịu thiệt không chỉ là người chủ mà chính là chúng ta, thay vì những khoản lợi nhuận để thưởng, để tăng lương sẽ được bù đắp vào những khoản phạt hợp đồng đấy. Tệ hại hơn là họ sẽ dịch chuyển sang những đất nước khác (hiện tại Lào, Myanmar và Campuchia giá nhân công đều rẻ hơn chúng ta) khi đấy những người chịu thiệt không chỉ là nhà nước (mất nguồn thu từ thuế) mà chính là chúng ta- mất đi việc làm, mất đi nguồn thu nhập của mình. Yêu nước là chuyện đúng đắn nhưng đừng để người khác lợi dụng lòng yêu nước của mình để rồi mình chính là người thiệt hại sau cùng, hãy là những người yêu nước đúng đắn.

14.06.2018

Lâm Mắt Kiếng